कर्णालीमा सिंहदरबार त पुग्यो तर नेपाल पुगेन ?

डी.बी.नेपाली, कालिकोट

नेपाल एकिकरणको दौरान  सिंजापति महाराजले समर्पण (क्गचचभलमभच) गर्न नस्वीकारेको कारण युद्धमा होमिनु प¥र्या र पहिलो पटकको युद्धमा गोर्खाका राजा असफल भए पछि त्यो क्षेत्रका केही राजाहरुलाई राजाको पद र चौतरिया उपाधी कायम रहने भन्ने बाचाबन्धन गरेर आफ्नु पक्षमा पारी षडयन्त्र गरी जुम्लाका अन्तिम महाराजा श्री ५ शोभान शाहीलाई युद्धमा हराएर जुम्ला राज्य कब्जा गरि श्री ५को पदवी र महाराजा बन्न पुगे । राज्य कब्जा गरे पनि धेरै पछिसम्म जुम्लीहरुले गोर्खा राज्यको अधिपत्य स्वीकार गर्न सकेका थिएनन्, पछि राणाहरुले सत्ता आफ्नु हातमा लिँदा महाराजको नजिक र राणाहरुदेखि अलि टाढा भए । गोर्खा राज्य र राणा शासनको अधिपत्य स्वीकार गर्न नसकेको कारण दुबै पक्षबाट त्यो क्षेत्रलाई आफ्नु राज्यको सीमा भित्र गाभे पनि त्यो क्षेत्रको विकास र  आम जनतासँग हमेशा सौतेनी व्यवहार गरियो ? बि.सं. १९९० पछि गएर केही प्रजातन्त्रवादी र गणतन्त्रवादीहरु जहाँनिया राणा शासानबाट जनतालाई कसरी मुक्ति दिलाउने भन्ने कुरामा वहस र छलफल गर्न थाले र बि.सं.२००३ मा बि.पी.कोइराला, गणेमाणहरुले नेपाली काँग्रेसको स्थापन गरे । अर्काे राणा र शाहहरुको प्रजातन्त्रिक काँग्रेस पनि थियो भने यस्तै गणतन्त्रवादीहरुमा पुष्पलालको नेतृत्वमा बि.सं.२००६ सालमा कलकत्तामा  कम्युनिस्ट पार्टीको पनि स्थापना भयो र २००७ सालमा राणा शासनको अन्त गरि राजा र प्रजातन्त्रवादी मिलेर मिलिजुली प्रजातान्त्रिक राजतन्त्र कायम गरे । बि .सं. २०१५ सालको चुनाबबाट देशमा प्रजातन्त्रिक सरकारको स्थापना गरियो तर बिडम्बना २ बर्ष मै राजा महेन्द्रले ‘कु’ गरेर सत्ता आफ्नु हातमा लगे र सम्पुर्ण राजतन्त्र विरोधी गतिविधिहरु माथि पुर्ण प्रतिबन्ध लगाए, प्रजातन्त्रको वकालत