नेपाली विद्यार्थीले बनाएको ‘मुनाल’ उपग्रह आज प्रक्षेपण गरिदै

ललितपुर – नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा-प्रतिष्ठान (नास्ट) ले स्वदेशमै 'मुनाल' नामक उपग्रह प्रक्षेपणको सबै तयारी पूर्ण छ ।

यो उपग्रहलाई अन्तरिक्ष विज्ञान प्रविधि विकास यात्रामा ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । नास्टको पहलमा परीक्षण पहिलो स्पेस सिस्टम प्रयोगमा झन्डै द्विवर्षीय प्रक्षेपण तयार गर्न 'मुनाल' उपग्रह वनस्पति तथा वातावरणीय अनुगमन, स्वदेशी प्रविधिको तथा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) मा आधारित डाटा प्रशोधनका लागि प्रयोग।

स्रोत र प्रविधिका बीचमा विद्यार्थीहरूलाई नेतृत्वमा तयार पारिएको छ। उपग्रहको भ्रमण तथा निगरानी ललितपुरको खुमलटारमा प्रवेश उन्ड स्टेसनबाट नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका सचिव डा. रविन्द्रप्रसाद ढकालले जानकारी दिनुभयो ।

का अनुसार 'मुनाल' उपग्रह भारतीय अन्तर्देशीय योजना संगठन (आईएसआरओ) को 'एसएलभी–टू' रकेट मार्गनिर्देशन 'राइडसेयरलोड' का अनुसार आज बिहान नेपाली समय १० बजेर ३२ मिनेटमा प्रक्षेपण अन्तर छ। प्रक्षेपण भारतको श्रीहरिकोटामाद्वारा सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट

नास्टका अनुसार 'मुनाल' उपग्रहले पृथ्वीको तस्बिर तथा आवश्यक डेटा सङ्कलन गरि नेपालमै प्रशोधन, जसबाट वनस्पति अवस्थाको अनुगमन, वातावरणीय परिवर्तनको अध्ययन र प्रविधि परीक्षणमा पुग्न मद्दत गर्नुहोस्। यसका अतिरिक्त, विद्यार्थी तथा युवा वैज्ञानिकलाई अन्तरिक्ष प्रविधिमा प्रत्यक्ष संलग्न गर दीर्घकालीन रूपमा स्वदेशी जनशक्तिमा योगदान पुर्याउने लक्ष्य राखिएको छ ।

विज्ञहरूका अनुसार 'मुनाल' उपग्रहको सफल प्रक्षेपण रूपले नेपाललाई अन्तरिक्ष प्रविधि प्रयोग राष्ट्रको सूचीमा थप मजबुत प्रदान गर्दछ। प्रभाव भविष्यमा साना उपग्रह विकास, उपलब्धि र व्यावहारिक उपयोगका नयाँ सम्भावनालाई विश्वास गर्ने ।