अमेरिका र इरान शान्ति सम्झौतापछि पनि लेबनानमा तनाव

काठमाण्डौ - अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यसम्बन्धी प्रारम्भिक सम्झौता सार्वजनिक भइरहेका बेला मध्यपूर्वमा तनाव फेरि बढेको छ । 

दक्षिण लेबनानमा इजरायली आक्रमणमा चार जनाको ज्यान गएपछि युद्धविराम उल्लङ्घनको आरोप–प्रत्यारोप तीव्र बनेको हो । इरानले इजरायलले लेबनानमा भएको सहमति (समझदारी–पत्र) को ८४ पटक उल्लङ्घन गरेको दाबी गर्दै “कडा जवाफ” दिने चेतावनी दिएको छ ।

इजरायलतर्फबाट भएको पछिल्लो ड्रोन तथा हवाई आक्रमणमा नाबातियाह क्षेत्रमा कम्तीमा चार जनाको ज्यान गएको कतारी सञ्चारमाध्यम अलजजीराले जनाएको छ । यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुलाई लेबनानको अवस्था व्यवस्थापनमा “अधिक जिम्मेवार हुनुपर्ने” भन्दै सार्वजनिक रूपमा आलोचना गर्नुभएको छ । 

ट्रम्पको भनाइपछि अमेरिका–इजरायल सम्बन्धमा नयाँ दरार देखिन थालेको विश्लेषण गरिएको छ । अमेरिका–इरान वार्तामा अमेरिकी पक्षका उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानले सर्त पालना गरेमा “वास्तविक फाइदा” पाउन सक्ने बताउनुभएको छ । 

तर उनले इरानले आतङ्कवाद र आणविक कार्यक्रमलाई समर्थन जारी राखेमा कुनै लाभ नपाउने चेतावनी पनि दिनुभएको छ । इरानका विदेश मन्त्री अब्बास अराक्चीले भने लेबनानमा तत्काल युद्धविराम र इजरायली फौजको फिर्ता कुनै पनि सम्झौताका अनिवार्य सर्त भएको बताउनुभएको छ । 

विश्व नेताहरूको समूह जी–७ ले अमेरिका–इरान सम्झौतालाई “ऐतिहासिक अवसर” भन्दै समर्थन जनाउँदै हर्मुज जलमार्गमा अवरोध नहोस् भन्ने आग्रह गरेको छ । 

मध्यपूर्वमा जारी यो नयाँ राजनीतिक–सैनिक घटनाक्रमले क्षेत्रीय स्थिरता र आगामी शान्ति प्रक्रिया कस्तो दिशामा जाने भन्ने प्रश्न थप जटिल बनाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।