आषाढ ३०, २०८३ / 2026-07-14
काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा स्वास्थ्य सेवा विस्तार तीव्र गतिमा भइरहेको छ। तर विशेषज्ञ दन्त उपचार (डेन्टल केयर) अझै पनि धेरै नागरिकका लागि सहज पहुँचभित्र छैन। सामान्य दाँत दुख्ने समस्यादेखि लिएर बाङ्गो दाँत मिलाउने, जबडाको संरचना सुधार गर्ने तथा आधुनिक प्रविधिमा आधारित दन्त उपचारका लागि धेरै बिरामीले महँगा अस्पताल वा सीमित विशेषज्ञ चिकित्सकको भर पर्नुपर्ने अवस्था कायमै छ।
यही अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै काठमाडौंको धापासीस्थित अमृतम् गमय आदी मल्टिस्पेशालिटी एन्ड ईएनटी केयर प्रालिले आफ्नै परिसरभित्र आधुनिक दन्त उपचार सेवा ‘आदी डेन्टल’ सञ्चालनमा ल्याउने भएको छ। असार १८ गते (जुलाई २) बिहान ७ः३० बजे औपचारिक उद्घाटन भएको यस सेवा विस्तारले धापासी, टोखा, महाराजगञ्ज, बसुन्धरा, सामाखुसी तथा वरपरका हजारौँ सर्वसाधारणलाई विशेषज्ञ दन्त उपचार सहज रूपमा उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ।
दन्त स्वास्थ्यप्रति बढ्दो चेतना
नेपालमा विगत केही वर्षयता मुख तथा दन्त स्वास्थ्यप्रतिको जनचेतना उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। पहिले दाँत अत्यधिक दुखेपछि मात्र अस्पताल जाने प्रवृत्ति थियो भने अहिले नियमित दन्त परीक्षण, दाँत सफा गर्ने, बाङ्गो दाँत मिलाउने, सौन्दर्यसम्बन्धी दन्त उपचार तथा बालबालिकाको मुख स्वास्थ्यप्रति अभिभावकहरू सचेत हुन थालेका छन्।जीवनशैलीमा आएको परिवर्तन, अत्यधिक गुलियो तथा प्रशोधित खाद्य पदार्थको प्रयोग, मुखको उचित सरसफाइमा कमी र नियमित परीक्षण नगर्ने बानीका कारण दाँतसम्बन्धी समस्या बढ्दै गएको चिकित्सकहरू बताउँछन्। यस्तो अवस्थामा विशेषज्ञ सेवा स्थानीय स्तरमै उपलब्ध हुनु उपभोक्ताका लागि सकारात्मक उपलब्धि मानिन्छ।
विशेषज्ञ चिकित्सकबाट आधुनिक सेवा
आदी डेन्टलको अर्को विशेषता भनेको विशेषज्ञ चिकित्सकको उपलब्धता हो। क्लिनिकमा एमडीएस (अर्थोडोन्टिक्स तथा डेन्टोफेसियल अर्थोपेडिक्स) विशेषज्ञ डा. दृष्टि ढकालले सेवा प्रदान गर्ने जनाइएको छ।
अर्थोडोन्टिक्स केवल दाँत सीधा बनाउने उपचार मात्र होइन। यसले जबडाको संरचना, अनुहारको सन्तुलन, चपाउने क्षमता तथा समग्र मुख स्वास्थ्य सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। बालबालिकादेखि वयस्कसम्मका बिरामीका लागि यस्तो विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध हुनु स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर वृद्धिको संकेत पनि हो।आजकल ब्रेसेस, एलाइनर, जबडाको असन्तुलन सुधार, अनुहारको संरचनासँग सम्बन्धित दन्त उपचार तथा सौन्दर्यसम्बन्धी डेन्टल प्रक्रियाप्रति आकर्षण बढिरहेको अवस्थामा यस्तो सेवा स्थानीय स्तरमै सञ्चालन हुनु महत्वपूर्ण मानिन्छ।
बहुविशेषज्ञ अस्पतालभित्र डेन्टल सेवा
आदी डेन्टल कुनै एकल दन्त क्लिनिक मात्र होइन। यो अमृतम् गमय आदी मल्टिस्पेशालिटी एन्ड ईएनटी केयर प्रालि अन्तर्गत सञ्चालन हुन लागेको विशेषज्ञ सेवा हो।बहुविशेषज्ञ स्वास्थ्य संस्थाभित्र डेन्टल सेवा सञ्चालन हुँदा बिरामीले आवश्यक परे नाक, कान, घाँटी (ईएनटी), सामान्य स्वास्थ्य परीक्षण तथा अन्य विशेषज्ञ सेवासमेत एउटै स्थानबाट प्राप्त गर्न सक्छन्। यसले उपचार प्रक्रियालाई अझ सहज, छरितो र समन्वयात्मक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
उद्घाटनसँगै विशेष छुट
कुनै पनि नयाँ स्वास्थ्य सेवा सञ्चालन हुँदा नागरिकलाई सेवा लिन प्रोत्साहित गर्न विभिन्न योजना ल्याइन्छन्। आदी डेन्टलले पनि उद्घाटनको अवसरमा पहिलो २० जना बिरामीलाई उपचार सेवामा २० प्रतिशत छुट दिने घोषणा गरेको छ।यो योजना केवल प्रचारात्मक कार्यक्रम मात्र नभई प्रारम्भिक चरणमै नागरिकलाई गुणस्तरीय उपचारसँग जोड्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ। विशेषगरी नियमित दन्त परीक्षण गर्न ढिलाइ गरिरहेका व्यक्तिका लागि यस्तो अवसर उपयोगी हुन सक्छ।
किन आवश्यक छ नियमित दन्त परीक्षण ?
दाँतको समस्या सुरुमा सामान्य देखिए पनि समयमै उपचार नगर्दा त्यसले गम्भीर रूप लिन सक्छ। सानो किराले दाँत बिग्रिनु, गिजाबाट रगत आउने, मुख गन्हाउने, दाँत हल्लिन थाल्ने, बाङ्गो दाँतका कारण चपाउन समस्या हुने वा जबडाको असन्तुलन बढ्ने जस्ता समस्या धेरै नेपालीमा देखिने गरेका छन्।विशेषज्ञहरूका अनुसार वर्षमा कम्तीमा दुई पटक दन्त परीक्षण गराउँदा धेरै समस्याको प्रारम्भिक अवस्थामै उपचार गर्न सकिन्छ। यसले ठूलो खर्च, जटिल शल्यक्रिया तथा दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या कम गर्न मद्दत पु¥याउँछ।
काठमाडौं उपत्यकामा निजी स्वास्थ्य संस्था र विशेषज्ञ क्लिनिकहरूको संख्या बढ्दो क्रममा छ। यसले एकातिर नागरिकलाई सेवा छनोट गर्ने अवसर दिएको छ भने अर्कोतर्फ स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई गुणस्तरीय सेवा, आधुनिक उपकरण, अनुभवी चिकित्सक तथा उचित शुल्कमार्फत विश्वास जित्नुपर्ने चुनौती पनि थपिएको छ।यस्तो प्रतिस्पर्धी वातावरणमा नयाँ डेन्टल सेवा सञ्चालन हुनु आफैंमा सकारात्मक संकेत हो। तर कुनै पनि स्वास्थ्य संस्थाको दीर्घकालीन सफलता उद्घाटन समारोह वा छुट योजनाले मात्र तय हुँदैन। सेवा गुणस्तर, चिकित्सकीय नैतिकता, बिरामीप्रतिको व्यवहार, आधुनिक प्रविधिको प्रयोग र उपचारको विश्वसनीयताले नै अन्ततः संस्थाको पहिचान निर्माण गर्छ।
धापासी क्षेत्रमा सञ्चालनमा आउन लागेको आदी डेन्टल केवल अर्को नयाँ क्लिनिकको उद्घाटन मात्र होइन, विशेषज्ञ दन्त उपचारलाई स्थानीय स्तरमै सहज र पहुँचयोग्य बनाउने प्रयास पनि हो। आधुनिक दन्त चिकित्सा, अनुभवी विशेषज्ञ, बहुविशेषज्ञ स्वास्थ्य संस्थाको सहकार्य तथा उद्घाटनसँगै उपलब्ध गराइएको विशेष छुटले यसलाई प्रारम्भिक चरणमै चर्चाको केन्द्रमा ल्याएको छ।यदि क्लिनिकले घोषणा गरेअनुसार गुणस्तरीय, सुरक्षित र बिरामीमैत्री सेवा निरन्तर दिन सफल भयो भने धापासी, टोखा र वरपरका बासिन्दाका लागि दन्त उपचारको भरोसायोग्य गन्तव्य बन्न सक्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ। अहिलेको स्वास्थ्य प्रतिस्पर्धाको युगमा अन्ततः बिरामीको विश्वास जित्ने संस्था नै दीर्घकालसम्म सफल हुने भएकाले ‘आदी डेन्टल’का लागि उद्घाटनभन्दा ठूलो परीक्षा अब सेवाको गुणस्तर र निरन्तरतामा हुनेछ।
